Als we het hebben over oosterse godsdiensten, dan hebben we het hier vooral over het hindoeïsme en het boeddhisme. Deze godsdiensten zijn totaal anders dan de drie monotheïstische godsdiensten jodendom, christendom en islam.
Eén van de belangrijkste verschillen is de aandacht die er in de monotheïstische godsdiensten wel en in oosterse godsdiensten niet is voor een ‘scheppergod’, een god die de wereld en de rest van het universum heeft gemaakt. Bij de monotheïstische godsdiensten gaat het om een relatie tussen deze god en de mens. Bij de oosterse godsdiensten gaat het veel meer om de spirituele groei van de mens richting het goddelijke, en niet zozeer om een relatie.
Hindoeïsme
Voor zowel het hindoeïsme als het boeddhisme is India heel belangrijk. Beide zijn daar ontstaan. Eerst het hindoeïsme, dat min of meer is voortgekomen uit oude teksten, de zogenaamde Veda’s, die tussen 1700 en 1100 voor Christus in verschillende perioden van soms wel honderd jaar zijn gebundeld. Het hindoeïsme is dus als het ware langzaamaan ontstaan. Het heeft geen ‘stichter’, geen duidelijke geloofsleer en geen spirituele leiders zoals die bij jodendom, christendom en islam wel duidelijk aan te wijzen zijn. En ook al zijn er in het hindoeïsme duizenden goden, deze zijn ook niet echt te vergelijken met de vele goden uit de Griekse en Romeinse oudheid, of de Germaanse tijd. Hoe het dan wel zit wordt in het filmpje hieronder uitgelegd.
Hindu Basics: God of goden. Bron: OHMInternetExtra.
Die ene goddelijke kracht noemen hindoes het Brahman. En die vele verschijningsvormen, die worden vereerd als de Romeinse en Griekse goden, heten in het hindoeïsme eigenlijk anders. Daar worden ze avatars genoemd. Deze avatars spelen een ontzettend grote rol in het hindoeïsme, zoals je in het onderstaande Schooltv filmpje kunt zien. In het westen worden deze avatars vaak gezien als afzonderlijke goden (en zo worden ze in dit filmpje ook genoemd), maar dat zijn ze volgens het hindoeïsme dus niet.
Schooltv: India en goden. Dagelijkse verering.
Boeddhisme
Rond 450 voor Christus leefde er een Indiase prins, die binnen dit hindoeïsme was opgevoed. Van deze Siddharta Gautama weten we vrijwel zeker dat hij heeft geleefd. Hij kreeg een inzicht dat het niet nodig is om de avatars als goden te vereren om het goddelijke te bereiken. Zijn naam was Siddharta Gautama, later ook wel bekend als de stichter van het boeddhisme. Men noemt hem dan ook wel de Boeddha. Siddharta heeft tijdens zijn leven verschillende keren lang gemediteerd over de vraag hoe er een einde kon komen aan het vele lijden in de wereld. Binnen het hindoeïsme zien ze hem als een verschijningsvorm van Vishnu, maar zijn eigen volgelingen, de boeddhisten, zien hem als een mens. Luister hier naar een korte versie van zijn levensverhaal.
Opdrachten
- Lees bovenstaande tekst goed door, bekijk de bijbehorende filmpjes en luister naar het levenverhaal van Siddharta Gautama.
- Welke verschillen zijn er tussen de monotheistische godsdiensten en de oosterse godsdiensten?
- Wat is het Brahman precies?
- Wat zijn avatars?
- Zijn er goden in het hindoeïsme?
- Heeft het hindoeïsme een duidelijk beginmoment? Leg je antwoord uit.
- Welke stromingen kent het hindoeïsme zoal?
- Was Siddharta Gautama een hindoe?
- Wanneer en waar leefde Siddharta Gautama?
- Wat is het verschil tussen het hindoeïsme en het beoddhisme en wat is de overeenkomst tussen de monotheïstische godsdiensten en het boeddhisme?
- Waarom werd Siddharta Gautama de Boeddha genoemd?
- Wat is verlichting?
- Welk antwoord vond de Boeddha op het lijden in de wereld?