Iedereen komt in zijn of haar leven op een punt dat de ‘grote vragen’ over het leven komen. Deze vragen komen meestal pas wanneer je wat ouder bent, maar ze kunnen ook op jonge leeftijd komen. Wanneer er iemand in je omgeving is overleden bijvoorbeeld. Of als je verkering uit is. Of wanneer je een denker bent. Of…. bedenk zelf maar een moment waarop jij jezelf of anderen vragen stelde waar niet direct een antwoord op was.

Deze vragen zijn van alle tijden. In het oude Griekenland stelde men zulk soort vragen (meestal vragen over beslissingen in het leven) aan het Orakel van Delphi, die er mysterieuze antwoorden op gaf. Tegenwoordig is er Het boek met alle antwoorden, waar ook een online versie van is. Dit is een heel luchtige manier om met levensvragen om te gaan, maar er zijn ook serieuze.

En deze manieren zie je bij allerlei verschillende levensbeschouwingen, met name bij het humanisme en het christendom. Binnen het humanisme vindt men het van belang dat mensen zelf kritisch nadenken over het leven. Zélf nadenken (en dat niet aan anderen, zoals een dominee of een priester overlaten) is een van de belangrijkste ideeën binnen het humanisme. En daar hoort het stellen van en luisteren naar levensvragen heel erg bij. De Humanistische Omroep heeft er verschillende televsieprogramma’s over: ‘Dus ik ben‘ en ‘Dus ik ben jr.’Deze titel komt weer van de filosoof René Descartes, de bedenker van de spreuk ‘Cogito ergo sum’: Ik denk, dus ik ben.

In het christendom worden levensvragen, zinsvragen, of bestaansvragen ook erg serieus genomen. Vaak omdat ze ontstaan op kruispunten van het leven, waneer je het moeilijk hebt, en er zelf niet meer uitkomt. Op die momenten zijn de vragen naar God ook het meest duidelijk. “Waar was God toen….?” is een vraag die mensen heel vaak stellen als ze teleurgesteld zijn in het leven en uiteindelijk ook in God. Als er geen antwoord op die vragen komt, keren mensen het geloof wel vaker de rug toe. Terwijl het stellen van zulk soort vragen wel heel legitiem en waardevol kan zijn. De cabaretier Herman Finkers legt hieronder uit hoe hij in zijn leven omging met de vraag naar het lijden.

 

Voor Herman Finkers is geloof een belangrijke hulp bij het zoeken naar antwoorden op levensvragen. De atheïstische filosoof Alain de Botton ziet bij de grote levensvragen helemaal geen rol weggelegd voor geloof, maar juist veel meer voor kunst. Juist kunst en filosofie (en niet geloof) zijn volgens hem heel belangrijk bij het stellen van en zoeken naar antwoorden op de grote vragen van het leven, zo legt hij uit in het tv programma Brainwash van omroep Human.
(Bekijk het filmpje met Alain de Botton hier als het niet afspeelt).